شرکت های دانش بنیان کسب و کارهایی هستند که بر پایه نوآوری، فناوری و تخصص علمی شکل می گیرند و محصول یا خدمتی ارائه می کنند که ارزش افزوده بالایی دارد. دولت برای حمایت از این شرکت ها، بسته ای گسترده از معافیت ها، تسهیلات و امتیازات ویژه در نظر گرفته تا مسیر رشد ایده های نو هموارتر شود.
در این مقاله از سایت ثبت شرکت خوارزمی به بررسی موارد زیر می پردازیم:
- شرکت دانش بنیان چیست؟
- ویژگی شرکت دانش بنیان چیست؟
- انواع شرکت دانش بنیان چیست؟
- مراحل ثبت شرکت دانش بنیان چیست؟
- مزایا و معایب شرکت دانش بنیان چیست؟
فهرست مطالب
شرکت دانش بنیان چیست؟
در نظام حقوقی ایران، شرکت در دو دسته کلی شرکت های مدنی و شرکت های تجاری تعریف می شود. در سال های اخیر، با گسترش حوزه مالکیت فکری و توسعه فعالیت های مبتنی بر فناوری، نوع جدیدی از شرکت های تجاری در کشور شکل گرفته که تحت عنوان شرکت دانش بنیان شناخته می شوند. پرسش اصلی این است که شرکت دانش بنیان چیست و بر اساس چه شرایطی تشکیل می شود؟
بر اساس ماده یک قانون حمایت از شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات، این شرکت ها چنین تعریف می شوند، شرکت ها و مؤسسات دانشبنیان، شرکت یا مؤسسه خصوصی یا تعاونی هستند که با هدف هم افزایی میان علم و ثروت، توسعه اقتصاد دانش محور، تحقق اهداف علمی و اقتصادی و تجاری سازی نتایج تحقیق و توسعه در حوزه فناوری های برتر و دارای ارزش افزوده بالا، به ویژه در تولید نرم افزارهای مرتبط تشکیل می شوند.
با توجه به این تعریف، شرکت دانش بنیان نهادی است که بر پایه نوآوری، فناوری و تولید محصولات یا خدمات دانش محور شکل می گیرد و نقش مهمی در ارتقای سطح علمی و فناوری جامعه دارد. این شرکت ها، مانند سایر شرکت های تجاری باید به صورت رسمی ثبت شوند و این فرایند می تواند، توسط مؤسسان یا وکیل متخصص در حوزه ثبت شرکت های دانش بنیان انجام گیرد.
ویژگی های شرکت دانش بنیان چیست؟
- عمدتاً اطلاعات و دانش فنی به جای کالا یا محصول فیزیکی تولید می کنند.
- نیاز محدود به زمین و ماشین آلات دارد و سرمایه اصلی آن نیروی انسانی متخصص است.
- تمرکز بر افراد تحصیل کرده و با تجربه که ارزش اصلی شرکت را ایجاد می کنند.
- دارایی اصلی شرکت، دانش و اطلاعات تولید شده است.
- اهمیت ویژه ای به مالکیت معنوی و حقوق فکری برای حفظ ارزش دارایی ها داده می شود.
- محصولات و اطلاعات غیرقابل لمس بوده، اما دارای ارزش اقتصادی بالا است.
- تمرکز بر نوآوری و بهره برداری از فناوری های پیشرفته برای رشد و توسعه شرکت است.
زمینه های فعالیت شرکت دانش بنیان چیست؟
- انجام تحقیقات کاربردی
- ارائه خدمات تخصصی و مشاوره ای )علمی، تحقیقاتی و فنی)
- تولید محصولات یا فناوری نوین و توسعه فناوری
- انجام خدمات نظارتی بر تحقیقات پژوهشی، اجرایی و مشاوره ای
- ارائه خدمات توسعه کارآفرینی
- ایجاد مراکز رشد و ارائه خدمات ایجاد و توسعه کسب و کار
- ارائه خدمات توسعه محصول جدید
- ارائه خدمات ورود کسب و کار به بازار بین المللی و جهانی کردن آنها
- برنامه ریزی و اجرای طرح های توسعه کارآفرینی در سطوح ملی، منطقه ای و محلی
انواع شرکت دانش بنیان چیست؟
شرکت های دانش بنیان انواع مختلفی دارند و قوانین، مقررات و مزایای آنها بسته به نوع شرکت متفاوت است. همچنین، ویژگی ها و نحوه عملکرد هر دسته از این شرکت ها با یکدیگر تفاوت دارد. بنابراین، پیش از راه اندازی یک شرکت دانش بنیان، ضروری است با دسته بندی ها، ویژگی ها و تفاوت های هر نوع آشنا شوید.
بر اساس مالکیت و وابستگی
- شرکت های خصوصی دانش بنیان: در این نوع شرکت ها سهم واحدهای علمی کمتر از ۵۰ درصد است و عمدتاً تابع قوانین و ساختارهای تجاری هستند. این نوع شرکت ها رایج ترین شکل شرکت های دانش بنیان هستند و اغلب مؤسسین به سراغ آنها می روند.
- شرکت های وابسته به دانشگاه ها یا نهادهای علمی: در این شرکت ها بیش از ۵۰ درصد مالکیت یا کنترل متعلق به دانشگاه یا مراکز علمی است. این شرکت ها معمولاً به عنوان شرکت های دولتی یا نیمه دولتی محسوب شده و تحت نظارت وزارت علوم یا سایر مراجع دانشگاهی فعالیت می کنند.
بر اساس روش تأمین سرمایه
- سرمایه گذاری از طریق اساتید و سهامداران علمی: این شرکت ها غالباً در بخش دولتی قرار دارند و از حمایت های دولتی بهره مند هستند.
- سرمایه گذاری از طریق بازارهای مالی: این شرکت ها اغلب خصوصی هستند و سرمایه خود را از طریق بورس یا سایر بازارهای مالی جذب می کنند. سهامداران می توانند از اقشار مختلف جامعه باشند و محدودیتی در مالکیت وجود ندارد.
بر اساس مرحله توسعه و هدف تأ سیس
- شرکت های نوپا نوع 1: هنوز درآمدی نداشته و اظهارنامه مالیاتی ارائه نکرده اند. این شرکت ها یک سال فرصت دارند تا محصول اولیه خود را تولید کرده و به سطح شرکت های دانش بنیان ارتقا یابند.
- شرکت های نوپا نوع 2: محصول پیشرفته تری نسبت به نوع 1 دارند، اما هنوز درآمدی کسب نکرده اند. در صورت تولید محصول می توانند، در سطح 2 شرکت های دانش بنیان قرار گیرند.
- شرکت های تولیدی نوع 1: دارای اظهارنامه مالیاتی و فعالیت تولیدی هستند. معمولاً در سطح 1 دانش بنیان قرار می گیرند و محصول آنها آماده ورود به بازار است.
- شرکت های تولیدی نوع 2: محصولات خود را تولید و تجاری سازی کرده اند و برای ورود به بازار آماده هستند.
- شرکت های مستعد نوع 3: لزوماً دانش بنیان نیستند، اما ایده های نوآورانه ای دارند که در صورت اجرا می توانند، جزو محصولات و خدمات دانش بنیان قرار گیرند.
مراحل ثبت شرکت دانش بنیان چیست؟
ثبت شرکت دانش بنیان فرآیندی پیچیده نیست و با رعایت مراحل مشخص و داشتن شرایط لازم، می توان از مزایای قانونی و حمایتی دولت بهره مند شد. این مراحل شامل موارد زیر است.
ثبت شرکت
اولین گام، ثبت شرکت به صورت رسمی است. شرکت می تواند، خصوصی یا وابسته به واحدهای علمی و دولتی باشد. مراحل ثبت در همه انواع شرکت های دانش بنیان مشابه است، اما نوع شرکت در عملکرد و مزایای بعدی تأثیرگذار خواهد بود.
ثبت درخواست دانش بنیان
پس از ثبت شرکت، باید درخواست دانش بنیان کردن شرکت در سامانه مربوطه ثبت شود. در این مرحله، اطلاعاتی مانند مشخصات مالک، اهداف شرکت، برنامه ها و محصولات ارائه می شود. هرگونه نقص در اطلاعات می تواند، باعث تأخیر یا رد درخواست شود.
ارزیابی اولیه
کارگروه ارزیابی صندوق نوآوری و شکوفایی، وضعیت شرکت و درخواست شما را بررسی می کند. شاخص ها و معیارهای مشخصی تعیین کننده این هستند که شرکت شما واجد شرایط دانش بنیان باشد. برای موفقیت، پیش از ثبت درخواست، مطمئن شوید که شرکت دارای شاخص های مورد نیاز باشد.
ارزیابی ثانویه
پس از ارزیابی اولیه، شرکت وارد مرحله ارزیابی ثانویه می شود و می تواند از برخی مزایای شرکت های دانش بنیان بهره مند شود. در این مرحله، تولید نمونه آزمایشگاهی محصول لازم است.
- تولید انبوه محصول ضروری نیست.
- برای شرکت های پژوهشی نیز ارائه نمونه آزمایشگاهی بر اساس تحقیقات انجام شده الزامی است.
- معمولاً یک سال فرصت داده می شود تا ایده اولیه به نمونه آزمایشگاهی تبدیل شود و شرکت به سطح دانش بنیان ارتقا یابد.
مزایای تأسیس شرکت دانش بنیان چیست؟
تأسیس شرکت دانش بنیان علاوه بر ارتقای جایگاه علمی و فناورانه، با مزایای قانونی و مالی قابل توجهی همراه است، از جمله:
- معافیت های مالیاتی و گمرکی: معافیت از مالیات، عوارض، حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض صادراتی به مدت ۱۵ سال
- دریافت تسهیلات ویژه: امکان بهره مندی از وام های کم بهره یا بدون بهره کوتاه مدت و بلندمدت برای تأمین هزینه تولید، عرضه و به کارگیری فناوری
- استقرار در مناطق ویژه: اولویت برای حضور در پارک های علم و فناوری، مناطق ویژه اقتصادی و مراکز رشد
- پوشش بیمه ای: بهره مندی از پوشش بیمه ای مناسب در تمامی مراحل تولید و عرضه محصولات
- اولویت در مناقصات و واگذاری ها: دریافت امتیازات ویژه برای شرکت در مناقصات و اولویت در واگذاری سهام مراکز پژوهشی دولتی طبق قوانین
این مزایا باعث می شود که شرکت های دانش بنیان با اطمینان و حمایت قانونی فعالیت کرده و مسیر رشد و توسعه فناوری را سریع تر طی کنند.
چالش های تأسیس شرکت دانش بنیان چیست؟
با وجود مزایای فراوان، تأسیس شرکت دانش بنیان با برخی محدودیت ها و چالش ها نیز همراه است:
- بازار محدود داخلی: اندازه بازار داخلی برای محصولات دانش بنیان کوچک است و استقبال پایین از تولیدات داخلی می تواند، رشد شرکت را محدود کند.
- چالش های ورود به بازار خارجی: پیدا کردن بازارهای خارجی و رقابت با محصولات مشابه خارجی، یکی از مشکلات جدی این شرکت ها است.
- تمکن مالی پایین: محدودیت منابع مالی بر کیفیت تولیدات و توسعه فناوری تأثیرگذار است.
- ریسک سرمایه گذاری: دریافت تسهیلات و حمایت مالی برای پروژه های پرریسک و نوآورانه ممکن است، با دشواری همراه باشد.
کلام آخر: فرصت طلایی برای ثبت و رشد شرکت دانش بنیان شما!
در این مقاله به این پرسش پاسخ دادیم که شرکت دانش بنیان چیست. شرکت های دانش بنیان فرصت طلایی برای تبدیل ایده و دانش شما به کسب و کاری نوآورانه و با ارزش افزوده بالا هستند.
با ثبت شرکت دانش بنیان، می توانید از حمایت های قانونی، معافیت های مالیاتی و تسهیلات ویژه بهره مند شوید و مسیر رشد علمی و اقتصادی خود را هموار کنید. برای شروع همین امروز، اقدام به ثبت شرکت دانش بنیان کنید و از مشاوره و خدمات ثبت خوارزمی برای راه اندازی سریع و قانونی شرکت خود استفاده نمایید.